Terug naar alle projecten

Circulair Leidingwerk

Samenwerking binnen de keten, innovatie in ontwerp en contractvormen, en een focus op data en kennisdeling zijn cruciaal om de circulaire transitie te realiseren. De TVVL expertgroepen Klimaattechniek en Circulaire Installaties bundelen hun krachten in een eerste zichtbare stap, specifiek voor circulair leidingwerk.

Circulair Leidingwerk

Status Dit project is in uitvoering
Datum mei 2025
Hoe maken we samen impact?

De installatiesector zet belangrijke stappen binnen het transitiethema Circulaire Wereld. Om deze transitie te versnellen, zijn in 2023 expertsessies georganiseerd die zich richten op thema’s als end-of-life, ontwerpfase, data en contractvormen. De bevindingen hieruit zijn gebundeld in de Actieagenda Circulaire Installaties, die hetzelfde jaar zijn gepresenteerd.  Deze agenda benadrukt de noodzaak van circulair aanbesteden, het beschikbaar stellen van milieudata, passende financiering en kennisdeling om de transitie te versnellen. Er zijn inmiddels diverse veelbelovende pilots en samenwerkingen, zoals een terugnameprogramma voor pompen en de ontwikkeling van circulaire businessmodellen zoals ‘Comfort As a Service’.

Samenwerking binnen de keten, innovatie in ontwerp en contractvormen, en een focus op data en kennisdeling zijn cruciaal om de circulaire transitie te realiseren. De TVVL expertgroepen Klimaattechniek en Circulaire Installaties bundelen hun krachten in een eerste zichtbare stap, specifiek voor circulair leidingwerk. Op het gebied van gestandaardiseerde leidinglengtes en demontabele verbindingen is er veel te winnen. Er zin voorbeelden van installateurs en leveranciers die circulaire principes toepassen, maar er is geen branchebrede standaard die hergebruik en uitwisselbaarheid lijkt te stimuleren.

Verkenningssessie - 2 oktober 2025

TVVL organiseerde een eerste verkenning voor circulair leidingwerk binnen de installatietechniek. Tijdens deze sessie brachten we praktijkvoorbeelden in kaart en deelden we successen en beperkingen van reeds toegepaste methodes, zoals prefaboplossingen en gestandaardiseerd en demontabel leidingwerk. Ook verkenden we hoe een branchebrede standaard kon bijdragen aan circulariteit.

De sessie startte met een reeks korte presentaties over successen en uitdagingen uit de praktijk binnen zowel de woningbouw als de utiliteit. Daarbij kwamen onder meer prefaboplossingen, demontabele installaties en slimme logistiek aan bod. De deelnemers bespraken hoe deze oplossingen konden bijdragen aan circulariteit, hergebruik en efficiëntie. Vervolgens gingen zij op verschillende werkstations actief met het onderwerp aan de slag.

Tijdens de werksessies stonden onder meer de volgende vraagstukken centraal:

  • Welke standaardlengtes voor leidingmateriaal en welke demontabele verbindingstechnieken werden al toegepast?
  • Kon standaardisatie aantoonbaar bijdragen aan hergebruik en efficiëntie van leidingwerk, en was het mogelijk hiervoor een circulariteitsscore te ontwikkelen?
  • Welke stappen waren nodig om belemmeringen voor het toepassen van circulaire leidingconcepten weg te nemen, en van welke ontwikkelingen kon daarbij gebruik worden gemaakt?

De opbrengst van deze eerste verkenning bood een mogelijke aanzet voor een nieuw project en vormde een uitnodiging om actief te participeren in een werkgroep rond circulair leidingwerk.

Voor wie?

De sessie was bedoeld voor ontwerpers, adviseurs, technisch dienstverleners, leveranciers en groothandels die ervaring of kennis konden inbrengen op het gebied van prefaboplossingen, demontage en hergebruik en zich verder in dit onderwerp wilden verdiepen.

Werksessie - 28 oktober 2026

Meer informatie volgt binnenkort.

De installatiesector zet belangrijke stappen binnen het transitiethema Circulaire Wereld. Om deze transitie te versnellen, zijn in 2023 expertsessies georganiseerd die zich richten op thema’s als end-of-life, ontwerpfase, data en contractvormen. De bevindingen hieruit zijn gebundeld in de Actieagenda Circulaire Installaties, die hetzelfde jaar zijn gepresenteerd.  Deze agenda benadrukt de noodzaak van circulair aanbesteden, het beschikbaar stellen van milieudata, passende financiering en kennisdeling om de transitie te versnellen. Er zijn inmiddels diverse veelbelovende pilots en samenwerkingen, zoals een terugnameprogramma voor pompen en de ontwikkeling van circulaire businessmodellen zoals ‘Comfort As a Service’.

Samenwerking binnen de keten, innovatie in ontwerp en contractvormen, en een focus op data en kennisdeling zijn cruciaal om de circulaire transitie te realiseren. De TVVL expertgroepen Klimaattechniek en Circulaire Installaties bundelen hun krachten in een eerste zichtbare stap, specifiek voor circulair leidingwerk. Op het gebied van gestandaardiseerde leidinglengtes en demontabele verbindingen is er veel te winnen. Er zin voorbeelden van installateurs en leveranciers die circulaire principes toepassen, maar er is geen branchebrede standaard die hergebruik en uitwisselbaarheid lijkt te stimuleren.

TVVL organiseerde een eerste verkenning voor circulair leidingwerk binnen de installatietechniek. Tijdens deze sessie brachten we praktijkvoorbeelden in kaart en deelden we successen en beperkingen van reeds toegepaste methodes, zoals prefaboplossingen en gestandaardiseerd en demontabel leidingwerk. Ook verkenden we hoe een branchebrede standaard kon bijdragen aan circulariteit.

De sessie startte met een reeks korte presentaties over successen en uitdagingen uit de praktijk binnen zowel de woningbouw als de utiliteit. Daarbij kwamen onder meer prefaboplossingen, demontabele installaties en slimme logistiek aan bod. De deelnemers bespraken hoe deze oplossingen konden bijdragen aan circulariteit, hergebruik en efficiëntie. Vervolgens gingen zij op verschillende werkstations actief met het onderwerp aan de slag.

Tijdens de werksessies stonden onder meer de volgende vraagstukken centraal:

  • Welke standaardlengtes voor leidingmateriaal en welke demontabele verbindingstechnieken werden al toegepast?
  • Kon standaardisatie aantoonbaar bijdragen aan hergebruik en efficiëntie van leidingwerk, en was het mogelijk hiervoor een circulariteitsscore te ontwikkelen?
  • Welke stappen waren nodig om belemmeringen voor het toepassen van circulaire leidingconcepten weg te nemen, en van welke ontwikkelingen kon daarbij gebruik worden gemaakt?

De opbrengst van deze eerste verkenning bood een mogelijke aanzet voor een nieuw project en vormde een uitnodiging om actief te participeren in een werkgroep rond circulair leidingwerk.

Voor wie?

De sessie was bedoeld voor ontwerpers, adviseurs, technisch dienstverleners, leveranciers en groothandels die ervaring of kennis konden inbrengen op het gebied van prefaboplossingen, demontage en hergebruik en zich verder in dit onderwerp wilden verdiepen.

Meer informatie volgt binnenkort.

Projectleden

Stefan Brouwer

Stefan Brouwer

expertgroep lid Klimaattechniek
Nordin Oudshoorn

Nordin Oudshoorn

Lid Expertgroep Circulaire Installaties
Jan Fokko Haan

Jan Fokko Haan

expertgroep lid Klimaattechniek

Esmeralda Pondman

Manager Kennisontwikkeling

Gerelateerde projecten

Onze kennispartners

Samen ontwikkelen en delen van kennis