Circulaire installaties winnen terrein, maar vragen een gezamenlijke aanpak
Tijdens de Week van de Circulaire Economie bracht TVVL een volle zaal professionals bijeen voor de kennissessie Circulaire Installaties. Van installateurs en adviseurs tot fabrikanten, studenten en ontwerpers: het brede gezelschap kwam af op één centrale vraag – hoe maken we circulaire installaties concreet en toepasbaar in de praktijk? De conclusie circulaire installaties winnen terrein, maar vragen een gezamenlijke aanpak.
Urgentie én complexiteit nemen toe
Sprekers Paul van Dorp (Van Dorp), Nordin Oudshoorn (Merosch) en Iris Grobben (Circonnect) schetsten een actueel beeld van de uitdagingen. Circulariteit staat hoog op de agenda, mede door toenemende grondstoffenschaarste, geopolitieke ontwikkelingen en veranderende wet- en regelgeving. Tegelijkertijd blijkt de praktijk complex. Circulaire ambities staan soms op gespannen voet met de energietransitie. Zo vragen energiezuinige oplossingen vaak om complexere installaties en meer materiaalgebruik. Ook verantwoordelijkheden in de keten zijn nog niet altijd duidelijk belegd, bijvoorbeeld als het gaat om eigendom, onderhoud en garantie van hergebruik en refurbished installaties. “Zonder circulariteit blijft de energietransitie half werk”, aldus Grobben.
Van ontwerp tot uitvraag: circulariteit concreet maken
Een belangrijke rode draad in de sessie was dat circulariteit begint bij het ontwerp. Thema’s als losmaakbaarheid, herbruikbaarheid en aanpasbaarheid van installaties spelen daarin een sleutelrol. Dit vraagt om nauwere samenwerking tussen opdrachtgevers, adviseurs, fabrikanten en installateurs. Het Programma van Eisen (PvE) voor circulaire installaties biedt hiervoor een eerste praktische basis. Dit document helpt om circulaire uitgangspunten te vertalen naar concrete eisen in bestekken en inkoopstrategieën. Daarmee kunnen opdrachtgevers en opdrachtnemers bewuster sturen op circulaire keuzes.
Hergebruik kan, maar vraagt om hogere economies of scale
Uit praktijkvoorbeelden bleek dat hergebruik en refurbishment van installaties technisch vaak goed mogelijk is. In de praktijk blijkt het echter nog lastig om dit economisch rendabel te maken. Extra arbeid, transport en opslag zorgen er regelmatig voor dat nieuwe materialen goedkoper zijn dan hergebruikte. Opschaling, standaardisatie en nieuwe businessmodellen zijn nodig om deze kloof te overbruggen. Daarnaast werd het belang benadrukt van betere informatie en transparantie over materialen in gebouwen en het organiseren van retourstromen in de keten. Of zoals een van de deelnemers het samenvatte: “Nieuwe materialen zijn makkelijk, hergebruik en refurbishment vragen lef.”
Samenwerking als sleutel tot versnelling
De sessie maakte duidelijk dat circulaire installaties alleen van de grond komen als de hele keten samen optrekt. Door kennis te bundelen, ervaringen te delen en samen pilots te starten, kan de sector stappen zetten richting opschaling. De belangrijkste conclusie van de middag: circulaire installaties zijn geen toekomstmuziek meer, maar een ontwikkeling die nu al gaande is. Verdere professionalisering, samenwerking zijn nodig om het onderwerp meer momentum te geven.
